मुंबई : मुंबई महानगर प्रदेशातील लाखो प्रवाशांसाठी महत्त्वाची बातमी आहे. 1 सप्टेंबर 2026 पासून मुंबई, ठाणे, नवी मुंबई आणि परिसरात रिक्षा तसेच काळ्या-पिवळ्या टॅक्सीच्या भाड्यात वाढ होणार आहे. मुंबई महानगर प्रदेश परिवहन प्राधिकरणाने (MMRTA) मंजूर केलेल्या नव्या दरानुसार रिक्षाचे किमान भाडे 26 रुपयांवरून 27 रुपये, तर काळ्या-पिवळ्या टॅक्सीचे किमान भाडे 31 रुपयांवरून 33 रुपये होणार आहे. ही वाढ पहिल्या 1.5 किलोमीटरच्या अंतरासाठी लागू असेल.
रिक्षाचे किमान भाडे 27 रुपये
नव्या दरानुसार CNG रिक्षाच्या पहिल्या 1.5 किलोमीटरसाठी प्रवाशांना किमान 27 रुपये मोजावे लागतील. यापूर्वी हे किमान भाडे 26 रुपये होते. म्हणजेच रिक्षाच्या किमान भाड्यात एक रुपयाची वाढ करण्यात आली आहे. त्यानंतरच्या प्रत्येक किलोमीटरसाठी सुमारे 18.22 रुपये दर निश्चित करण्यात आला आहे.
रिक्षाने नियमित प्रवास करणाऱ्या मुंबईकरांसाठी ही वाढ किरकोळ वाटत असली तरी दररोज अनेक प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांच्या मासिक खर्चावर त्याचा परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः रेल्वे स्थानक, मेट्रो स्थानक किंवा बसस्थानकापासून घर अथवा कार्यालयापर्यंत रिक्षाने प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांना दररोज अतिरिक्त खर्च करावा लागू शकतो.
काळ्या-पिवळ्या टॅक्सीचे भाडे 33 रुपये
काळ्या-पिवळ्या टॅक्सीच्या किमान भाड्यात दोन रुपयांची वाढ करण्यात आली आहे. पहिल्या 1.5 किलोमीटरसाठी आता 33 रुपये द्यावे लागतील. यापूर्वी हे भाडे 31 रुपये होते. त्यानंतरच्या प्रत्येक किलोमीटरसाठी 21.90 रुपये दर लागू होणार आहे.
उदाहरणार्थ, 10 किलोमीटरच्या प्रवासासाठी रिक्षाचे भाडे पूर्वी सुमारे 171 रुपये होते, ते आता सुमारे 182 रुपये होईल. त्याचप्रमाणे 10 किलोमीटरच्या काळ्या-पिवळ्या टॅक्सी प्रवासासाठी पूर्वी सुमारे 207 रुपये लागत होते, तर नव्या दरानुसार ते सुमारे 219 रुपये होणार आहे.
भाडेवाढीमागे वाढता खर्च
रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांच्या संघटनांकडून गेल्या काही काळापासून भाडेवाढीची मागणी केली जात होती. वाहनांचे देखभाल-दुरुस्ती खर्च, विमा, परवाना आणि इतर परिचालन खर्च वाढल्याचे चालक संघटनांचे म्हणणे आहे. वाढत्या खर्चाच्या तुलनेत चालकांचे उत्पन्न पुरेसे राहिले नसल्याचा दावा करण्यात आला आहे. या पार्श्वभूमीवर MMRTA ने भाडे सुधारण्याचा निर्णय घेतला.
ही भाडेवाढ खटुआ समितीने सुचवलेल्या भाडे सुधारणा सूत्राच्या आधारे करण्यात आल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले आहे. मुंबई महानगर प्रदेशातील सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेतील रिक्षा आणि काळ्या-पिवळ्या टॅक्सींसाठी सुधारित दर लागू करण्यात येणार आहेत.
मीटरमध्ये बदल करण्यासाठी 30 नोव्हेंबरपर्यंत मुदत
नवीन दर 1 सप्टेंबरपासून लागू होणार असले तरी सर्व वाहनांचे इलेक्ट्रॉनिक मीटर त्याच दिवशी बदलले जाणे आवश्यक नाही. वाहनमालकांना नवीन दरानुसार मीटरचे कॅलिब्रेशन करण्यासाठी 30 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत मुदत देण्यात आली आहे. तोपर्यंत सुधारित दर दाखवण्यासाठी RTOकडून मंजूर करण्यात आलेल्या टॅरिफ कार्डचा वापर केला जाणार आहे.
त्यामुळे सुरुवातीच्या काळात काही रिक्षा आणि टॅक्सींच्या मीटरवर जुने दर दिसू शकतात. अशा वेळी प्रवाशांनी अधिकृत टॅरिफ कार्डनुसार भाडे तपासणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
मुंबईसह संपूर्ण MMRमध्ये परिणाम
ही भाडेवाढ केवळ मुंबई शहरापुरती मर्यादित नसून मुंबई महानगर प्रदेशातील विविध भागांमध्ये लागू होणार आहे. मुंबई, ठाणे, नवी मुंबई, कल्याण, वसई-विरार आणि पालघर परिसरातील प्रवाशांवर या निर्णयाचा परिणाम होणार आहे. त्यामुळे दररोज MMRमध्ये प्रवास करणाऱ्या नागरिकांच्या वाहतूक खर्चात काही प्रमाणात वाढ होण्याची शक्यता आहे.
प्रवाशांनी काय काळजी घ्यावी?
नवे दर लागू झाल्यानंतर प्रवाशांनी मीटरवरील रीडिंग तपासणे आणि चालकाकडून अधिकृत टॅरिफनुसार भाडे आकारले जात आहे की नाही, याची खात्री करणे आवश्यक आहे. मीटरचे कॅलिब्रेशन पूर्ण होईपर्यंत टॅरिफ कार्ड हा भाडे निश्चित करण्याचा महत्त्वाचा आधार राहणार आहे.
दरम्यान, रिक्षा-टॅक्सी भाडेवाढीमुळे चालकांना वाढत्या खर्चाचा काही प्रमाणात दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, आधीच महागाईचा सामना करणाऱ्या प्रवाशांसाठी ही वाढ अतिरिक्त आर्थिक भार ठरू शकते. त्यामुळे 1 सप्टेंबरपासून मुंबईकरांच्या रोजच्या प्रवासाचा खर्च वाढणार असून, नव्या भाडेदरांची माहिती प्रत्येक प्रवाशाने जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.
