महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाने (MPSC) अन्न व औषध प्रशासन विभागातील औषध निरीक्षक, गट-ब पदासाठी सुरू असलेली संपूर्ण भरती प्रक्रिया रद्द करण्याचा निर्णय घेतला आहे. २२ मार्च २०२६ रोजी झालेल्या चाळणी परीक्षेत गैरप्रकार आणि प्रश्नपत्रिका परीक्षेपूर्वी काही उमेदवारांपर्यंत पोहोचल्याच्या तक्रारी प्राप्त झाल्यानंतर आयोगाने हा निर्णय घेतला. या प्रकरणाच्या प्राथमिक चौकशीनंतर भरती प्रक्रियेची पारदर्शकता आणि परीक्षेवरील उमेदवारांचा विश्वास कायम ठेवण्यासाठी फेरपरीक्षा घेण्याचे आयोगाने जाहीर केले आहे.
या भरतीसाठी आयोगाने २९ जुलै २०२५ रोजी जाहिरात प्रसिद्ध केली होती. औषध निरीक्षक पदांसाठी राज्यातील सहा विभागीय मुख्यालयांवर २२ मार्च २०२६ रोजी ऑफलाइन पद्धतीने चाळणी परीक्षा घेण्यात आली. परीक्षेचा निकाल १२ जून रोजी जाहीर करण्यात आला. त्यानंतर ५०६ उमेदवार मुलाखतीसाठी पात्र ठरले होते. यापैकी ४८८ उमेदवारांच्या मुलाखती १ जुलै ते २२ जुलैदरम्यान घेण्यात आल्या. मुलाखतीनंतर ४८५ उमेदवारांची निवड आणि तीन उमेदवार अपात्र असल्याची माहिती असलेली तात्पुरती गुणवत्ता यादीही प्रसिद्ध करण्यात आली होती.
मात्र, जुलै महिन्यात परीक्षेतील कथित गैरप्रकाराचा मुद्दा पुन्हा समोर आला. २२ ते २६ जुलैदरम्यान काही उमेदवार आणि लोकप्रतिनिधींकडून आयोगाकडे तक्रारी प्राप्त झाल्या. या तक्रारींमध्ये परीक्षेच्या दोन दिवस आधी, म्हणजेच २० मार्च रोजी काही उमेदवारांना प्रश्नपत्रिका किंवा प्रश्न उपलब्ध झाल्याचा आरोप करण्यात आला होता. ही माहिती सोशल मीडिया किंवा इलेक्ट्रॉनिक माध्यमांद्वारे प्रसारित झाल्याचेही तक्रारींमध्ये नमूद करण्यात आले होते.
तक्रारींचे गांभीर्य लक्षात घेऊन MPSC ने २७ जुलै रोजी मुंबई पोलिसांकडे चौकशीची मागणी केली. त्यानंतर मुंबई पोलिसांच्या गुन्हे शाखेकडून प्राथमिक चौकशी करण्यात आली. या चौकशीच्या अहवालाचा विचार केल्यानंतर आयोगाने संपूर्ण भरती प्रक्रिया रद्द करण्याचा निर्णय घेतला. प्राथमिक तपासात किमान एका उमेदवाराला प्रश्नांचा संच आधी मिळाल्याचे आणि त्याचा फायदा झाल्याचे प्रथमदर्शनी आढळल्याचे वृत्त आहे. मात्र, संपूर्ण प्रश्नपत्रिका मोठ्या प्रमाणावर फुटली होती किंवा अनेक उमेदवारांना तिचा फायदा झाला होता, असा निष्कर्ष आयोगाच्या निर्णयात स्पष्टपणे नमूद करण्यात आलेला नाही.
भरती प्रक्रिया रद्द झाल्यामुळे या परीक्षेत यश मिळवलेल्या उमेदवारांनाही मोठा धक्का बसला आहे. अनेक उमेदवारांनी परीक्षा, निकाल आणि मुलाखतीचा टप्पा पूर्ण केला होता. त्यामुळे पुन्हा परीक्षा घेण्याच्या निर्णयामुळे त्यांना अतिरिक्त वेळ आणि मेहनत घ्यावी लागणार आहे. दुसरीकडे, परीक्षेतील गैरप्रकाराच्या संशयामुळे संपूर्ण प्रक्रियेच्या निष्पक्षतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले होते. अशा परिस्थितीत सर्व उमेदवारांना समान संधी मिळावी आणि भरती प्रक्रिया पारदर्शक पद्धतीने पार पडावी, यासाठी फेरपरीक्षा घेण्याचा निर्णय महत्त्वाचा मानला जात आहे.
MPSC कडून आता या पदासाठी नव्याने चाळणी परीक्षा घेण्यात येणार आहे. यापूर्वी अर्ज केलेल्या उमेदवारांना पुन्हा अर्ज करण्याची गरज नाही आणि फेरपरीक्षेसाठी कोणतेही अतिरिक्त शुल्क आकारले जाणार नाही. फेरपरीक्षेची तारीख आयोगाकडून स्वतंत्रपणे जाहीर केली जाणार आहे. त्यामुळे संबंधित उमेदवारांनी MPSC च्या अधिकृत सूचनांकडे लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.
या निर्णयामुळे स्पर्धा परीक्षा प्रक्रियेतील पारदर्शकता, प्रश्नपत्रिकेची गोपनीयता आणि परीक्षा व्यवस्थेची विश्वासार्हता याबाबत पुन्हा चर्चा सुरू झाली आहे. उमेदवारांच्या भवितव्याशी संबंधित भरती प्रक्रिया कोणत्याही संशयाशिवाय पार पडावी, यासाठी प्रशासन आणि आयोगाकडून कठोर खबरदारी घेणे अपेक्षित आहे. आता होणारी फेरपरीक्षा निष्पक्ष आणि सुरक्षित वातावरणात पार पडणे हे आयोगासमोरील प्रमुख आव्हान असेल.
