मुंबई : मुंबई पोर्ट परिसरातील BPS पोर्टवर रविवारी, 30 ऑगस्ट रोजी सायंकाळी साडेसातच्या सुमारास, कार्गो लिफ्टिंगदरम्यान मोठी दुर्घटना घडली. सुमारे 140 मेट्रिक टन वजनाचा कार्गो जहाजातून उतरवताना क्रेनचा तोल गेल्याने ती उलटली आणि त्यानंतर क्रेनला आग लागली. या दुर्घटनेत दोन क्रेन ऑपरेटर जखमी झाले असून त्यांना उपचारासाठी सेंट जॉर्ज रुग्णालयात दाखल करण्यात आले आहे. मुंबई पोलिसांनी या घटनेची चौकशी सुरू केली आहे.
140 मेट्रिक टन कार्गो उचलताना दुर्घटना
मिळालेल्या माहितीनुसार, मुंबई पोर्टमधील BPS टर्मिनल परिसरात बार्बाडोसचा ध्वज असलेले ‘Vienna’ हे जहाज उभे होते. या जहाजातून सुमारे 140 मेट्रिक टन वजनाचा कार्गो उतरवण्याचे काम सुरू होते. कार्गो उचलण्यासाठी खासगी कंपनी बरकतच्या दोन क्रेनचा वापर करण्यात येत होता.
कार्गो उचलण्याची प्रक्रिया सुरू असताना एका क्रेनला जोडलेल्या स्लिंग किंवा पट्ट्याचा समतोल बिघडला आणि तो निसटला. त्यामुळे कार्गोचा संपूर्ण भार अचानक दुसऱ्या क्रेनवर आला. वाढलेल्या वजनामुळे दुसरी क्रेन जमिनीपासून वर उचलली गेली आणि तिचा पुढील टेलिस्कोपिक बूम जहाजावर आदळला. या धडकेदरम्यान झालेल्या घर्षणामुळे क्रेनला आग लागल्याची प्राथमिक माहिती पोलिसांनी दिली आहे.
काही क्षणांत परिसरात खळबळ
क्रेनला अचानक आग लागल्याने पोर्ट परिसरात मोठी खळबळ उडाली. दुर्घटनेनंतर धुराचे लोट दिसू लागले. घटनेची माहिती मिळताच मुंबई पोर्ट अग्निशमन दलाला तातडीने पाचारण करण्यात आले. अग्निशमन दलाच्या जवानांनी घटनास्थळी पोहोचून आग नियंत्रणात आणली. त्यामुळे आग अधिक पसरण्याचा धोका टळला.
दुर्घटनेदरम्यान जहाजावर आणि पोर्ट परिसरात काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांमध्ये काही काळ भीतीचे वातावरण निर्माण झाले होते. मात्र, उपलब्ध माहितीनुसार या दुर्घटनेत कोणतीही जीवितहानी झालेली नाही.
दोन क्रेन ऑपरेटर जखमी
या दुर्घटनेत बरकत कंपनीचे क्रेन ऑपरेटर रणजीत सिंह आणि निशांत सिंह जखमी झाले. दोघांनाही तातडीने उपचारासाठी सेंट जॉर्ज रुग्णालयात नेण्यात आले. त्यांच्या प्रकृतीबाबत उपलब्ध माहितीनुसार त्यांच्यावर उपचार सुरू आहेत.
दुर्घटनेचे स्वरूप आणि कार्गोचे वजन पाहता या घटनेत मोठा धोका निर्माण झाला होता. त्यामुळे पोर्ट परिसरातील सुरक्षा व्यवस्थेबाबतही प्रश्न उपस्थित होण्याची शक्यता आहे.
दुर्घटनेचे नेमके कारण काय?
प्राथमिक माहितीनुसार कार्गो उचलताना एका क्रेनचा स्लिंग असंतुलित होऊन निसटला. त्यानंतर कार्गोचा भार दुसऱ्या क्रेनवर गेल्याने तिचा तोल गेला. क्रेनचा बूम जहाजाला धडकल्यानंतर झालेल्या घर्षणामुळे आग लागल्याचे पोलिसांनी सांगितले आहे. मात्र, दुर्घटनेमागील नेमके तांत्रिक कारण आणि सुरक्षेच्या नियमांचे पालन झाले होते की नाही, हे तपासानंतर स्पष्ट होणार आहे.
पोलिसांकडून चौकशी सुरू
या घटनेची चौकशी मुंबई पोलिसांकडून सुरू करण्यात आली आहे. यलो गेट पोलिस ठाण्याच्या अधिकाऱ्यांकडून दुर्घटनेची कारणे, कार्गो लिफ्टिंगची प्रक्रिया, वापरण्यात आलेली उपकरणे आणि सुरक्षेच्या उपाययोजनांची तपासणी केली जात आहे.
विशेषतः एवढ्या मोठ्या वजनाचा कार्गो दोन क्रेनच्या मदतीने उचलताना आवश्यक सुरक्षा प्रोटोकॉल पाळण्यात आला होता का, क्रेन आणि लिफ्टिंग उपकरणांची स्थिती कशी होती आणि स्लिंग निसटण्यामागे तांत्रिक बिघाड होता की मानवी चूक, याचा तपास केला जाण्याची शक्यता आहे.
पोर्ट सुरक्षेचा मुद्दा ऐरणीवर
मुंबई पोर्ट हे देशातील महत्त्वाच्या बंदरांपैकी एक असून येथे मोठ्या प्रमाणावर मालाची वाहतूक आणि लोडिंग-अनलोडिंगची कामे सुरू असतात. अशा ठिकाणी अवजड कार्गो हाताळताना सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य देणे आवश्यक असते. या दुर्घटनेनंतर पोर्टवरील क्रेन, लिफ्टिंग उपकरणे आणि सुरक्षा प्रक्रियांची पुन्हा तपासणी करण्याची गरज अधोरेखित झाली आहे.
सध्या जखमी दोन्ही ऑपरेटरांवर उपचार सुरू असून पोलिसांचा तपासही सुरू आहे. तपासातून दुर्घटनेचे नेमके कारण आणि त्यामागील जबाबदारी स्पष्ट होण्याची शक्यता आहे.
मुंबई पोर्टवरील या दुर्घटनेत सुदैवाने मोठी जीवितहानी टळली असली, तरी अवजड कार्गो हाताळणीदरम्यान सुरक्षेच्या उपाययोजनांकडे गांभीर्याने पाहण्याची गरज पुन्हा एकदा समोर आली आहे.
