महाराष्ट्रात ऑटो-रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांसाठी मराठी भाषेचे कार्यकारी ज्ञान आवश्यक करण्याच्या नियमाची अंमलबजावणी सुरू झाली आहे. या पार्श्वभूमीवर राज्यातील प्रादेशिक परिवहन कार्यालयांकडून (RTO) ३३१ ऑटो-टॅक्सी चालकांना नोटिसा बजावण्यात आल्या आहेत. आवश्यक मराठी ज्ञान सिद्ध करण्यात अपयशी ठरलेल्या चालकांवर ही कारवाई करण्यात आली.
सोमवारी झालेल्या राज्यव्यापी तपासणी मोहिमेत मुंबई महानगर प्रदेशातील (MMR) १,३९२ ऑटो-टॅक्सी चालकांची तपासणी करण्यात आली. त्यापैकी १३९ चालकांना आवश्यक मराठी ज्ञान नसल्याचे आढळून आल्याने त्यांना नोटिसा देण्यात आल्या. महाराष्ट्रातील MMR व्यतिरिक्त इतर भागांत ३,४१५ चालकांची तपासणी करण्यात आली आणि त्यापैकी १९२ चालकांवर नोटीसची कारवाई करण्यात आली.
RTO कडून चालकांच्या मराठी भाषेच्या ज्ञानाची तपासणी दैनंदिन प्रवासी व्यवहाराशी संबंधित प्रश्नांद्वारे केली जात आहे. प्रवाशांना ठिकाण विचारणे, प्रवासासाठी लागणारा वेळ सांगणे, भाडे किंवा मीटरसंबंधी संवाद साधणे अशा मूलभूत व्यवहारांमध्ये चालकाला मराठीत संवाद साधता येतो का, हे तपासले जात आहे.
नियमांचे पालन न करणाऱ्या चालकांना मराठी शिकण्यासाठी एक महिन्याची मुदत देण्यात येते. त्यानंतरही आवश्यक ज्ञान सिद्ध करण्यात अपयश आल्यास त्यांच्या ड्रायव्हर बॅजवर कारवाई होऊ शकते. सातत्याने नियमांचे पालन न केल्यास पुढील कठोर कारवाईची तरतूद असल्याचे अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे.
दरम्यान, या नियमामुळे मुंबईतील ऑटो-टॅक्सी चालकांमध्ये नाराजीचे वातावरण निर्माण झाले असून, काही चालकांनी या मोहिमेला विरोध केला आहे. दुसरीकडे, सरकारचा उद्देश चालकांचा रोजगार हिरावून घेणे नसून प्रवाशांशी दैनंदिन व्यवहारासाठी आवश्यक असलेले मूलभूत मराठी ज्ञान सुनिश्चित करणे असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
RTO ची ही तपासणी मोहीम पुढेही सुरू राहणार असून, मराठी भाषेच्या नियमाची अंमलबजावणी किती प्रभावीपणे होते आणि त्याचा चालक व प्रवाशांवर काय परिणाम होतो, याकडे आता लक्ष लागले आहे.
