मुंबई : मुंबईकरांच्या दैनंदिन प्रवासाच्या खर्चात आणखी वाढ होण्याची शक्यता आहे. मुंबईतील काळ्या-पिवळ्या टॅक्सी आणि ऑटो-रिक्षांच्या भाड्यात वाढ करण्याची तयारी सुरू असून, १ सप्टेंबरपासून सुधारित भाडे लागू होण्याची शक्यता आहे. वाढीव दरानुसार प्रवाशांकडून भाडे आकारण्यासाठी ऑटो आणि टॅक्सीच्या मीटरमध्ये आवश्यक बदल करावे लागणार आहेत.
भाडेवाढीच्या निर्णयानंतर शहरातील लाखो प्रवाशांवर त्याचा थेट परिणाम होण्याची शक्यता आहे. मुंबईमध्ये ऑटो-रिक्षा आणि काळ्या-पिवळ्या टॅक्सी या सार्वजनिक वाहतुकीचा महत्त्वाचा भाग आहेत. रेल्वे स्थानक, मेट्रो स्थानक, बसस्थानक तसेच कार्यालये आणि बाजारपेठांपर्यंत पोहोचण्यासाठी मोठ्या संख्येने नागरिक या सेवांचा वापर करतात. त्यामुळे भाडेवाढ झाल्यास दररोजच्या प्रवासाच्या खर्चात वाढ होणार आहे.
प्रस्तावित भाडेवाढीनंतर जुन्या मीटरनुसार प्रवाशांकडून आकारले जाणारे भाडे आणि सुधारित दर यामध्ये बदल होणार आहे. त्यासाठी शहरातील ऑटो आणि टॅक्सीच्या मीटरचे कॅलिब्रेशन अर्थात मीटरमध्ये नवीन भाडेदरानुसार बदल करण्याची प्रक्रिया राबवण्यात येणार आहे. उपलब्ध माहितीनुसार, मीटरमध्ये बदल करण्यासाठी वाहनमालकांना ३० नोव्हेंबरपर्यंतची मुदत देण्यात आली आहे.
मीटर बदलण्याची प्रक्रिया महत्त्वाची
भाडेवाढ लागू झाल्यानंतर प्रवाशांकडून योग्य दर आकारला जावा यासाठी मीटरचे कॅलिब्रेशन महत्त्वाचे ठरणार आहे. मीटरमध्ये बदल न झाल्यास जुन्या दराने भाडे दाखवले जाण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे परिवहन विभाग आणि संबंधित यंत्रणांसमोर मोठ्या संख्येने वाहनांचे मीटर वेळेत अपडेट करण्याचे आव्हान असेल.
ऑटो आणि टॅक्सी चालकांनीही मीटरमध्ये आवश्यक बदल करून घेणे गरजेचे आहे. प्रवाशांकडून वाढीव भाडे आकारताना मीटरवर योग्य रक्कम दिसणे आवश्यक असल्याने या प्रक्रियेत पारदर्शकता ठेवण्याची मागणी केली जात आहे.
प्रवाशांच्या खिशावर परिणाम
मुंबईतील अनेक नागरिक दररोज ऑटो आणि टॅक्सीचा वापर करत असल्याने प्रस्तावित भाडेवाढीचा सर्वाधिक परिणाम नियमित प्रवाशांवर होण्याची शक्यता आहे. विशेषतः रेल्वे किंवा मेट्रो स्थानकापासून घर किंवा कार्यालयापर्यंतचा प्रवास करण्यासाठी ऑटोचा वापर करणाऱ्या नागरिकांच्या मासिक प्रवासखर्चात वाढ होऊ शकते.
काही प्रवाशांच्या मते, इंधन, वाहन देखभाल, विमा आणि इतर खर्च वाढल्यामुळे चालकांना योग्य भाडे मिळणे आवश्यक आहे. मात्र, दुसरीकडे प्रवाशांवर अतिरिक्त आर्थिक भार पडू नये, अशीही अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे भाडेवाढ किती प्रमाणात होते आणि त्याची अंमलबजावणी कशी केली जाते, याकडे मुंबईकरांचे लक्ष लागले आहे.
चालकांसाठीही महत्त्वाचा निर्णय
ऑटो आणि टॅक्सी चालकांसाठीही ही भाडेवाढ महत्त्वाची ठरणार आहे. वाढत्या वाहन खर्चाच्या पार्श्वभूमीवर सुधारित भाड्यामुळे चालकांच्या उत्पन्नाला काही प्रमाणात आधार मिळण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, मीटर कॅलिब्रेशनची प्रक्रिया वेळेत पूर्ण करणे आवश्यक असल्याने चालकांना संबंधित केंद्रांवर जाऊन प्रक्रिया पूर्ण करावी लागणार आहे.
दरम्यान, १ सप्टेंबरपासून भाडेवाढ लागू होण्याची शक्यता असली तरी ३० नोव्हेंबरपर्यंत मीटर बदलण्याची मुदत असल्याने संक्रमण काळात प्रवाशांना नेमके कोणते दर आकारले जातील, याबाबत स्पष्ट मार्गदर्शक सूचना महत्त्वाच्या ठरणार आहेत.
एकूणच, मुंबईतील ऑटो आणि काळ्या-पिवळ्या टॅक्सीच्या प्रस्तावित भाडेवाढीमुळे प्रवाशांच्या खर्चात वाढ होण्याची शक्यता आहे. आता सुधारित दर, मीटर कॅलिब्रेशनची अंमलबजावणी आणि प्रवाशांच्या हितासाठी करण्यात येणाऱ्या उपाययोजनांबाबत प्रशासनाकडून अधिक स्पष्टता मिळण्याची अपेक्षा आहे.
