मुंबई : आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आधारित स्मार्ट ग्लास, स्मार्ट गॉगल्स आणि इतर वेअरेबल उपकरणांचा वापर वाढत असताना त्यांच्या सुरक्षित आणि जबाबदार वापराबाबत महाराष्ट्र सरकारने महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. या उपकरणांच्या वापरासाठी स्पष्ट नियम आणि Standard Operating Procedure (SOP) तयार करण्यासाठी सरकारने विशेष समिती स्थापन केली आहे.
सुरक्षित वापरासाठी नियमावली
AI स्मार्ट ग्लासमध्ये कॅमेरा, ऑडिओ रेकॉर्डिंग, डेटा संकलन आणि इतर स्मार्ट फीचर्स उपलब्ध असू शकतात. त्यामुळे या उपकरणांचा गैरवापर होऊ नये आणि नागरिकांच्या गोपनीयतेचे संरक्षण व्हावे, यासाठी स्पष्ट नियम तयार करण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
स्थापन करण्यात आलेली समिती या उपकरणांच्या तांत्रिक क्षमता आणि संभाव्य धोक्यांचा अभ्यास करून सरकारला आवश्यक सूचना देणार आहे.
गोपनीयता आणि डेटा सुरक्षेवर भर
AI स्मार्ट ग्लासद्वारे एखाद्या व्यक्तीचे फोटो किंवा व्हिडिओ तिच्या परवानगीशिवाय रेकॉर्ड होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे गोपनीयता, वैयक्तिक माहिती आणि डेटा सुरक्षा हे मुद्दे प्रस्तावित SOPमध्ये महत्त्वाचे असणार आहेत.
विशेषतः सार्वजनिक ठिकाणी किंवा संवेदनशील परिसरात या उपकरणांचा वापर कशा पद्धतीने करावा, याबाबत नियम निश्चित केले जाण्याची शक्यता आहे.
संवेदनशील ठिकाणी वापरावर निर्बंध?
सरकारकडून तयार करण्यात येणाऱ्या SOPमध्ये सरकारी कार्यालये, पोलीस ठाणे, न्यायालये, विमानतळ आणि इतर संवेदनशील ठिकाणी AI स्मार्ट ग्लासच्या वापराबाबत विशेष मार्गदर्शक तत्त्वे निश्चित केली जाऊ शकतात.
सुरक्षा यंत्रणांशी संबंधित माहिती किंवा नागरिकांची खासगी माहिती अनधिकृतपणे रेकॉर्ड होऊ नये, यासाठी खबरदारी घेण्यावर भर दिला जाणार आहे.
समितीचा अहवाल महत्त्वाचा
समिती AI स्मार्ट ग्लास आणि इतर वेअरेबल उपकरणांचा वापर, त्यातील तांत्रिक क्षमता तसेच सुरक्षा आणि गोपनीयतेशी संबंधित जोखमींचा अभ्यास करणार आहे.
समितीच्या अहवालानंतर महाराष्ट्रात या उपकरणांच्या वापराबाबत अधिक स्पष्ट नियम आणि मार्गदर्शक तत्त्वे लागू होण्याची शक्यता आहे.
सरकारचा उद्देश AI तंत्रज्ञानावर बंदी घालणे नसून तंत्रज्ञानाचा सुरक्षित, जबाबदार आणि नागरिकांच्या गोपनीयतेचा आदर करणारा वापर सुनिश्चित करणे हा असल्याचे मानले जात आहे.
