महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या (MPSC) परीक्षांमधील कथित पेपरफुटी आणि गैरप्रकारांच्या आरोपांमुळे राज्यातील स्पर्धा परीक्षा देणाऱ्या विद्यार्थ्यांमध्ये मोठा संताप निर्माण झाला आहे. विशेषतः अन्न व औषध प्रशासन (FDA) अंतर्गत औषध निरीक्षक पदाच्या परीक्षेतील प्रश्नपत्रिका फुटल्याच्या प्रकरणामुळे परीक्षा प्रक्रियेच्या पारदर्शकतेवर गंभीर प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. या पार्श्वभूमीवर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी महत्त्वाचा निर्णय घेत MPSC परीक्षांमधील गैरप्रकारांची विशेष तपास पथकामार्फत (SIT) चौकशी करण्याची घोषणा केली आहे.
FDA परीक्षेतील कथित पेपरफुटीने खळबळ
MPSC मार्फत 22 मार्च 2026 रोजी औषध निरीक्षक पदासाठी परीक्षा घेण्यात आली होती. या परीक्षेच्या प्रश्नपत्रिकेबाबत नंतर गैरप्रकार झाल्याचा आरोप समोर आला. तक्रारदाराने परीक्षेच्या दोन दिवस आधीच प्रश्नपत्रिका मिळाल्याचा दावा करत डिजिटल पुरावे सादर केल्याचे वृत्त आहे. या तक्रारीनंतर प्रकरणाची चौकशी सुरू झाली आणि अखेर MPSC ने औषध निरीक्षक पदाची भरती प्रक्रिया रद्द करून नव्याने परीक्षा घेण्याचा निर्णय घेतला.
या प्रकरणामुळे राज्यातील हजारो स्पर्धा परीक्षार्थींमध्ये नाराजी पसरली. अनेक विद्यार्थ्यांनी परीक्षा प्रक्रियेत पारदर्शकता आणावी, दोषींवर कठोर कारवाई करावी आणि भविष्यात अशा घटना घडू नयेत यासाठी ठोस उपाययोजना कराव्यात, अशी मागणी केली.
विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनाची दखल
MPSC परीक्षांमधील कथित गैरप्रकारांच्या विरोधात विद्यार्थ्यांनी आंदोलनाची भूमिका घेतली होती. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यासोबत विद्यार्थ्यांच्या प्रतिनिधींची बैठकही झाली. विद्यार्थ्यांनी केवळ आश्वासन नको, तर दोषींवर प्रत्यक्ष कारवाई आणि परीक्षा व्यवस्थेत सुधारणा करण्याची मागणी केली.
विद्यार्थ्यांच्या या मागण्यांची दखल घेत सरकारने आता तपासाची व्याप्ती वाढवण्याचा निर्णय घेतला आहे. 2025 मधील MPSC गट-ब आणि गट-क पूर्व व मुख्य परीक्षांशी संबंधित प्रकरणांचीही SIT मार्फत चौकशी केली जाणार असल्याचे मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी जाहीर केले आहे.
उत्तरपत्रिकांची फेरतपासणी होणार
पेपरफुटीच्या आरोपांबरोबरच परीक्षा प्रक्रियेतील इतर तक्रारींचीही दखल घेण्यात आली आहे. 2025 च्या मुख्य परीक्षेतील उत्तरपत्रिकांची फेरतपासणी करण्याचा निर्णय घेण्यात आला असून, फेरतपासणी पूर्ण होईपर्यंत संबंधित मुलाखती स्थगित ठेवण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. त्यामुळे परीक्षार्थींना दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
सरकारने परीक्षा प्रक्रियेत सुधारणा करण्यासाठी स्वतंत्र समिती स्थापन करण्याचा निर्णयही घेतला आहे. परीक्षा अधिक पारदर्शक, सुरक्षित आणि विश्वासार्ह करण्यासाठी विद्यार्थ्यांच्या तक्रारींची नोंद घेणे आणि त्यावर कार्यवाही करण्यासाठी स्वतंत्र यंत्रणा उभारण्यावरही भर दिला जात आहे.
दोषी आढळल्यास कठोर कारवाईचा इशारा
मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी विद्यार्थ्यांना आश्वासन दिले आहे की, चौकशीत कोणीही दोषी आढळल्यास त्याच्यावर कठोर कारवाई केली जाईल. यात MPSCशी संबंधित व्यक्तींचा सहभाग आढळल्यास त्यांच्यावरही कारवाई केली जाईल, अशी भूमिका सरकारने घेतली आहे.
दरम्यान, MPSC अध्यक्ष आणि सचिवांविरोधात ठोस पुरावे उपलब्ध झाल्यास त्यांचीही चौकशी केली जाईल, असे फडणवीस यांनी स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे या चौकशीत नेमके कोणते तथ्य समोर येते आणि कोणावर कारवाई होते, याकडे परीक्षार्थींचे लक्ष लागले आहे.
विद्यार्थ्यांचा विश्वास पुन्हा मिळवण्याचे आव्हान
स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी प्रत्येक परीक्षा ही त्यांच्या करिअरच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची असते. अनेक विद्यार्थी अनेक वर्षे अभ्यास करून सरकारी नोकरीच्या संधीची वाट पाहत असतात. अशा परिस्थितीत पेपरफुटी किंवा परीक्षेतील गैरप्रकाराच्या घटना घडल्यास विद्यार्थ्यांच्या मेहनतीवर आणि संपूर्ण परीक्षा व्यवस्थेच्या विश्वासार्हतेवर परिणाम होतो.
त्यामुळे आता SIT चौकशीमधून या प्रकरणाची सखोल माहिती समोर येणे, दोषींवर कारवाई होणे आणि भविष्यात पेपरफुटीसारख्या घटना रोखण्यासाठी मजबूत यंत्रणा उभी राहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
एकूणच, FDA परीक्षेतील कथित पेपरफुटीपासून सुरू झालेला वाद आता MPSCच्या इतर परीक्षांपर्यंत पोहोचला आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी SIT चौकशीचे आदेश दिल्याने या प्रकरणाला आता निर्णायक वळण मिळाले आहे. विद्यार्थ्यांना न्याय मिळतो का आणि परीक्षा व्यवस्थेत नेमके कोणते बदल केले जातात, हे आगामी काळात स्पष्ट होणार आहे.
