भाजप–काँग्रेसकडून उमेदवारीसाठी जोरदार चाचपणी, नव्या मतदारांमुळे लढती अधिक चुरशीच्या
नागपूर : आगामी नागपूर महानगरपालिका निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर शहरातील राजकीय वातावरण तापू लागले असून, दक्षिण-पश्चिम नागपूर विधानसभा मतदारसंघातील प्रभागांमध्ये भाजप आणि काँग्रेस या प्रमुख पक्षांकडून उमेदवारीसाठी हालचालींना वेग आला आहे. विशेषतः प्रभाग क्रमांक ३६ आणि ३७ मध्ये भाजपकडून कोणाला संधी दिली जाणार, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. या दोन्ही प्रभागांतील राजकीय समीकरणे लक्षात घेता येथे उमेदवार निवड अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे.
प्रभाग क्रमांक ३६ आणि ३७ हे पश्चिम नागपूर विधानसभा मतदारसंघात मोडतात. मात्र, या प्रभागांतील काही भाग दक्षिण-पश्चिम नागपूर विधानसभा मतदारसंघाशी जोडले गेले असल्याने राजकीय गणिते बदलली आहेत. या बदलाचा थेट परिणाम उमेदवार निवडीवर होणार असून, पक्ष नेतृत्वाकडून प्रत्येक प्रभागाचा स्वतंत्रपणे आढावा घेतला जात आहे.
भाजपमध्ये इच्छुकांची गर्दी
भाजपकडून या प्रभागांमध्ये अनेक इच्छुकांनी उमेदवारीसाठी तयारी सुरू केली आहे. माजी नगरसेवक, विद्यमान पदाधिकारी तसेच संघटनेत सक्रिय असलेले कार्यकर्ते यांच्यात स्पर्धा वाढली आहे. भाजप नेतृत्व ‘विनिंग कॅन्डिडेट’ या निकषावर उमेदवार निवडण्याच्या तयारीत असल्याचे सांगितले जाते. त्यामुळे केवळ अनुभवच नव्हे, तर जनसंपर्क, सामाजिक काम आणि मतदारांमधील स्वीकारार्हता यालाही महत्त्व दिले जात आहे.
प्रभाग क्रमांक ३६ मध्ये भाजपचा प्रभाव तुलनेने अधिक असला तरी, अंतर्गत नाराजी टाळणे हे पक्षासमोर मोठे आव्हान आहे. एखाद्या गटाला डावलले गेल्यास बंडखोरीचा धोका असल्याने वरिष्ठ पातळीवर समन्वय साधण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. प्रभाग क्रमांक ३७ मध्ये मात्र काँग्रेसकडून जोरदार तयारी सुरू असल्याने भाजपला अधिक सावधगिरी बाळगावी लागणार आहे.
काँग्रेसची नव्या चेहऱ्यांवर नजर
दुसरीकडे काँग्रेस पक्षाने या निवडणुकीत काही ठिकाणी नव्या चेहऱ्यांना संधी देण्याची रणनीती आखली आहे. प्रभाग क्रमांक ३६ आणि ३७ मध्ये सामाजिक कार्यात सक्रिय असलेले युवक, महिला आणि अल्पसंख्याक समाजातील उमेदवार पुढे आणण्यावर काँग्रेसचा भर असल्याचे चित्र आहे. भाजपविरोधात ‘स्थानिक मुद्दे’ आणि ‘महागाई-बेरोजगारी’ हे मुद्दे घेऊन मैदानात उतरण्याची तयारी काँग्रेसकडून सुरू आहे.
काँग्रेसकडून प्रभागनिहाय संघटना मजबूत करण्यासाठी बैठका, कार्यकर्ता संवाद आणि मतदार भेटी सुरू करण्यात आल्या आहेत. मागील निवडणुकीत काही प्रभागांमध्ये काँग्रेसला अपेक्षित यश न मिळाल्याने यावेळी चूक सुधारण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
प्रभाग रचना बदलाचा परिणाम
नवीन प्रभाग रचनेमुळे दक्षिण-पश्चिम नागपूर विधानसभा मतदारसंघात येणाऱ्या प्रभागांमध्ये मतदारसंख्या आणि सामाजिक रचना बदलली आहे. प्रभाग क्रमांक २७, ३२, ३४ आणि ३५ मध्ये नव्या मतदारांची संख्या लक्षणीय वाढली आहे. विशेषतः तरुण आणि नव्याने स्थलांतरित झालेल्या मतदारांचा प्रभाव यावेळी अधिक जाणवणार आहे.
प्रभाग क्रमांक ३५ चा बहुतांश भाग पश्चिम नागपूरमध्ये येतो. येथे भाजप आणि काँग्रेसमध्ये थेट लढत होण्याची शक्यता आहे. या प्रभागात विकासकामे, पायाभूत सुविधा, पाणीपुरवठा आणि रस्त्यांची अवस्था हे प्रमुख मुद्दे ठरणार आहेत. मतदारांमध्ये ‘स्थानिक उमेदवार हवा’ अशी भावना असल्याने बाहेरील उमेदवारांना विरोध होऊ शकतो.
दक्षिण-पश्चिम नागपूरवर विशेष लक्ष
दक्षिण-पश्चिम नागपूर विधानसभा मतदारसंघात येणाऱ्या प्रभागांमध्ये भाजपने माजी नगरसेवकांना पुन्हा संधी द्यावी का, यावर चर्चा सुरू आहे. काही ठिकाणी जुन्या चेहऱ्यांमुळे पक्षाला फायदा झाला असला तरी, काही प्रभागांमध्ये बदलाची मागणी जोर धरत आहे. त्यामुळे भाजप नेतृत्व ‘अनुभव आणि नवचैतन्य’ यांचा समतोल साधण्याचा प्रयत्न करीत आहे.
काँग्रेसकडून मात्र या मतदारसंघात भाजपविरोधात वातावरण तयार करण्यासाठी आक्रमक रणनीती आखली जात आहे. मागील निवडणुकीतील अपयशातून धडा घेत काँग्रेस संघटनात्मक बांधणीवर भर देत आहे.
नव्या मतदारांचा कौल महत्त्वाचा
यावेळी अनेक प्रभागांमध्ये नव्या मतदारांची संख्या वाढल्याने पारंपरिक समीकरणे बदलण्याची शक्यता आहे. प्रभाग क्रमांक २७ मध्ये मोठ्या प्रमाणावर नव्या मतदारांची नोंद झाली असून, त्यांचा कल कोणत्या पक्षाकडे झुकतो यावर निकाल अवलंबून असेल. नव्या मतदारांपर्यंत पोहोचण्यासाठी दोन्ही पक्षांकडून सोशल मीडिया, घराघरात संपर्क आणि स्थानिक कार्यक्रमांचा वापर वाढवण्यात आला आहे.
बंडखोरी टाळणे मोठे आव्हान
दोन्ही प्रमुख पक्षांसमोर उमेदवारी जाहीर करताना बंडखोरी टाळणे हे मोठे आव्हान ठरणार आहे. इच्छुकांची संख्या जास्त असल्याने नाराज गटांना कसे सांभाळले जाते, यावर पक्षाची कामगिरी अवलंबून असेल. यासाठी वरिष्ठ नेत्यांकडून समजूत काढण्याचे प्रयत्न सुरू असल्याचे समजते.
चुरशीच्या लढतीची चिन्हे
एकूणच नागपूर शहरातील, विशेषतः दक्षिण-पश्चिम आणि पश्चिम नागपूर विधानसभा मतदारसंघातील प्रभागांमध्ये यावेळी अत्यंत चुरशीच्या लढती होण्याची शक्यता आहे. बदललेली प्रभाग रचना, वाढलेली मतदारसंख्या आणि दोन्ही पक्षांची आक्रमक रणनीती यामुळे निवडणूक अधिक रंगतदार ठरणार आहे.
आगामी काही आठवड्यांत उमेदवारांची नावे जाहीर झाल्यानंतरच खरे राजकीय चित्र स्पष्ट होईल. मात्र, सध्या तरी नागपूरमधील प्रभागनिहाय राजकीय हालचालींनी वेग घेतल्याचे स्पष्टपणे दिसून येत आहे.
